English

Profiadau Menywod yn ystod y Rhyfel Byd Cyntaf

Casgliad o wybodaeth, profiadau a ffotograffau a gofnodwyd gan Archif Menywod Cymru yn 2014-18

Casgliad o wybodaeth, profiadau a ffotograffau a gofnodwyd gan Archif Menywod Cymru yn 2014-18


Chwilio
Chwilio uwch

Pori'r casgliad


Trefnwyd yn ôl dyddiad marwolaeth

Annie Crosby

Man geni: Lerpwl

Gwasanaeth: Ymdeithiwr

Marwolaeth: 1915-05-07, SS Lusitania, Drowning/Boddi

Cofeb: Cofeb Ryfel, Bagillt, Sir y Fflint

Nodiadau: 36 oed. Boddwyd gyda ei chwaer Ellen pan suddwyd y Lusitania.

Ffynonellau: http://www.flintshirewarmemorials.com; www.rmslusitania.info/

Cyfeirnod: WaW0003


Ellen (Nellie) Crosby

Man geni: Lerpwl

Gwasanaeth: Ymdeithiwr

Marwolaeth: 1915-05-07, SS Lusitania, Drowning / Boddi

Cofeb: Cofeb Ryfel, Bagillt, Sir y Fflint

Nodiadau: 40 oed. Boddwyd gyda ei chwaer Annie pan suddwyd y Lusitania

Ffynonellau: http://www.lintshirewarmemorials.com; www.rmslusitania.info/

Cyfeirnod: WaW0004


Mabel Dearmer

Man geni: Llanbleblig, 1872

Gwasanaeth: Gwirfoddolwraig, Red Cross/Y Groes Goch

Marwolaeth: 1915-07-11, Serbia, Typhus/Pneumonia Teiffws/ Niwmonia

Nodiadau: Roedd Mabel Dearmer, a aned yn 1872, yn awdur, dramodydd ac arlunydd llwyddiannus llyfrau i oedolion a phlant. Roedd hi a’i gŵr y Parch. Percy Dearmer ill dau yn heddychwyr ac yn gefnogwyr y Church League for Women’s Suffrage. Pan dderbyniodd ei gŵr swydd yn gaplan y Groes Goch Brydeinig yn Serbia, gwirfoddolodd hithau i fynd hefyd, a bu farw yng Ngorffennaf 1915. Cyhoeddwyd ei llythyron adref ar ôl ei marw yn ‘Letters from a Field Hospital’.

Ffynonellau: http://britishlibrary.typepad.co.uk/untoldlives/2014/08/mabel-dearmer-in-serbia.html https://www.amazon.com/Letters-field-hospital-Mabel-Dearmer/dp/117677140X#reader_117677140X

Cyfeirnod: WaW0092

Bedd, ar y chwith, Mabel Dearmer, Claddfa Ganol Kragujevac, Serbia

Bedd Mabel Dearmer, ar y chwith.

Bedd, ar y chwith, Mabel Dearmer, Claddfa Ganol Kragujevac, Serbia

Casglwyd ffotograff Mabel gan Is-bwyllgor Menywod yr Imperial War Museum fel rhan o’i gasgliad o fenywod fu farw yn ystod y rhyfel. rnrn

Mabel Dearmer

Casglwyd ffotograff Mabel gan Is-bwyllgor Menywod yr Imperial War Museum fel rhan o’i gasgliad o fenywod fu farw yn ystod y rhyfel. rnrn


Un o ddarluniau nodweddiadol Mabel Dearmer ar gyfer llyfrau plant, 1901.

Darlun llyfr

Un o ddarluniau nodweddiadol Mabel Dearmer ar gyfer llyfrau plant, 1901.

Rhestr staff Ysbyty Stobarth, Kragujevac, Serbia. ‘Rhestrir enw ‘Dearmer, Mrs Percy’ dan y cynorthwywyr benywaidd ac roedd ei gŵr Dr P Dearmer yn Gaplan Anrhydeddus. Rhestrir Emily Hill [qv] dan ‘Chwiorydd Nyrsio’

Rhestr Staff Ysbyty Stobart

Rhestr staff Ysbyty Stobarth, Kragujevac, Serbia. ‘Rhestrir enw ‘Dearmer, Mrs Percy’ dan y cynorthwywyr benywaidd ac roedd ei gŵr Dr P Dearmer yn Gaplan Anrhydeddus. Rhestrir Emily Hill [qv] dan ‘Chwiorydd Nyrsio’


Augusta Minshull

Man geni: Atherstone

Gwasanaeth: Nyrs, St John’s Ambulance, Scottish Women’s Hospital

Marwolaeth: 1915/03/21, Kraguievatz, Typhus fever / Haint teiffws

Cofeb: Nghladdfa Filwrol Chela Kula , Nĭs, Serbia

Nodiadau: Ganwyd Augusta Minshull yn 1861 yn Atherstone, ger Manceinion, ond cafodd ei magu yn Ninbych lle roedd ei rhieni yn rhedeg y Crown Hotel. Ymddengys iddi hyfforddi’n nyrs ar ôl i’w mam farw. Cafodd lu o brofiadau mewn ysbytai yn Lloegr a Dulyn. Yn 1914 ymddengys iddi deithio i Wlad Belg ac yna i Kraguievatz, Serbia yn gynnar yn 1915. Bu farw yn yr epidemig o deiffws yn 53 neu 54 oed.

Cyfeirnod: WaW0468

Casglwyd llun Augusta gan Is-bwyllgor y Menywod fel rhan o’i gasgliad o fenywod fu farw yn ystod y rhyfel.

LlunAugusta Minshull

Casglwyd llun Augusta gan Is-bwyllgor y Menywod fel rhan o’i gasgliad o fenywod fu farw yn ystod y rhyfel.

Adroddiad am farwolaeth Augusta Minshull yn Serbia. Denbighshire Free Press 17th April 1915

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am farwolaeth Augusta Minshull yn Serbia. Denbighshire Free Press 17th April 1915


Ysgrif goffa Augusta Minshull yn y British Journal of Nursing, yn manylu ar ei gyrfa.

Ysgrif goffa

Ysgrif goffa Augusta Minshull yn y British Journal of Nursing, yn manylu ar ei gyrfa.

Rhestr Anrhydedd aelodau o Ysbytai Albanaidd y Menywod fu farw dramor.

Rhestr Anrhydedd

Rhestr Anrhydedd aelodau o Ysbytai Albanaidd y Menywod fu farw dramor.


Martha Emily Jenkins

Man geni: Lerpwl

Gwasanaeth: Stiwardes, SS Aguila

Marwolaeth: 1915/03/27, SS Aguila / ger yr glannau Sir Benfro, Drowning / Boddi

Cofeb: Cofeb Tower Hill, Llundain

Nodiadau: Ganwyd Martha Jenkins yn Lerpwl ond i deulu Cymreig. Bu’n stiwardes ar SS Aguila a oedd yn masnachu rhwng Lerpwl a’r Ynysoedd Dedwydd. Trawyd y llong gan dorpido o long danfor Almaenig oddi ar arfordir Sir Benfro. Collwyd wyth o bobl gan gynnwys teithwraig na wyddys pwy oedd hi.

Ffynonellau: http://www.benjidog.co.uk/Tower%20Hill/WW1%20Agenoria%20to%20Alaunia.html#Aguila

Cyfeirnod: WaW0173

Martha Emily Jenkins, stiwardes, boddwyd 1915

Martha Emily Jenkins

Martha Emily Jenkins, stiwardes, boddwyd 1915

Cerdyn Cofnod Medal ar gyfer Martha Emily Jenkins

Cerdyn Cofnod Medal

Cerdyn Cofnod Medal ar gyfer Martha Emily Jenkins


Rhan o adroddiad am suddo’r SS Aguila, Abergavenny Chronicle 2ail Ebrill 1915

Adroddiad papur newydd

Rhan o adroddiad am suddo’r SS Aguila, Abergavenny Chronicle 2ail Ebrill 1915


Anne Davies

Man geni: Tregŵyr

Gwasanaeth: Mam

Marwolaeth: 1915/05/07, S S Lusitania, Drowning / Boddi

Nodiadau: Deuai Anne Davies yn wreiddiol o Dregŵyr, ond ymfudodd i America tua 1995. Trigai yn Ontario, Canada, ond roedd wedi bod yn ymweld â’i merch yn Llanelli. Roedd yn dychwelyd ar y Lusitania pan ymosodwyd ar y llong oddi ar arfordir Iwerddon. Yn 52 oed, ei chorff hi oedd un o’r cyntaf i’w ddarganfod, ac mae wedi ei chladdu yng nghladdfa Cobh Old Town, Queenstown.

Cyfeirnod: WaW0277

Erthygl gyda llun o Anne Davies, a oedd ar goll ar y pryd ar ôl suddo’r Lusitania. Cambria Daily leader 10fed Mai 1915.

Adroddiad papur newydd a llun

Erthygl gyda llun o Anne Davies, a oedd ar goll ar y pryd ar ôl suddo’r Lusitania. Cambria Daily leader 10fed Mai 1915.

Adroddiad yn cadarnhau marwolaeth Anne Davies, Cambria Daily Leader 19eg Mai 1915.

Adroddiad papur newydd

Adroddiad yn cadarnhau marwolaeth Anne Davies, Cambria Daily Leader 19eg Mai 1915.


Mary Elizabeth Jones

Man geni: Llanfairfechan

Gwasanaeth: Stiwardes, Cunard Steam Ship Company, \\\'Many years\\\'

Marwolaeth: 1915/05/17, Achos anhysbys

Cofeb: Cofeb Forol Fasnachol i’r rhai a gollwyd , Tower Hill, Llundain

Ffynonellau: http://www.liverpoolmuseums.org.uk/maritime/visit/floor-plan/lusitania/people/peoples-stories.aspx?id=15547

Cyfeirnod: WaW0256

Adroddiad am ymweliad Nyrs Edwards â’i chartref, Yr Adsain 27ain Chwefror 1917.

Adroddiad papur newydd

Adroddiad am ymweliad Nyrs Edwards â’i chartref, Yr Adsain 27ain Chwefror 1917.


Mary Elizabeth (May) Jones

Man geni: Llanfairfechan

Gwasanaeth: Stiwardes, Cunard Steam Ship Company

Marwolaeth: 1915/05/17, SS Lusitania, Drowning / Boddi

Cofeb: Cofeb Forol Fasnachol i’r rhai a gollwyd , Tower Hill, Llundain

Nodiadau: Bu May yn brif stiwardes gyda chwmni Cunard Steam Ship am sawl blwyddyn. Boddodd yn 43 oed pan darawyd yr SS Lusitania â thorpido ar 17eg Mai 1917. Boddwyd 14 stiwardes arall hefyd, yn eu plith Jane Howdle [qv]. Goroesodd wyth. Claddwyd hi gyda’r gweddill ohonynt ym mynwent Old Cobh, Queenstown, Iwerddon.

Ffynonellau: http://www.liverpoolmuseums.org.uk/maritime/visit/floor-plan/lusitania/people/peoples-stories.aspx?id=15547

Cyfeirnod: WaW0261

Rhybudd Marwolaeth Mary Jones, North Wales Chronicle 14eg Mai 1915.

Rhybudd Marowlaeth

Rhybudd Marwolaeth Mary Jones, North Wales Chronicle 14eg Mai 1915.

Adroddiad am wasanaeth coffa Mary Jones, Y Clorianydd 19 Mai 1915 rn

Adroddiad papue newydd

Adroddiad am wasanaeth coffa Mary Jones, Y Clorianydd 19 Mai 1915 rn


Margaret Elizabeth Foulkes (née Hughes)

Man geni: Sandycroft, Sir y Fflint

Gwasanaeth: Stiwardes, S S Lusitania, 1915

Marwolaeth: 1915/07/05, Drowning / Boddi

Cofeb: Cofeb Forol Fasnachol i’r rhai a gollwyd, Llundain

Nodiadau: Ganwyd Margaret Foulkes yng Nghymru a’i magu yn Lerpwl. Roedd yn weddw ac wedi gweithio ar y Lusitania cyn ei mordaith olaf; ymddengys bod stiwardesau yn cael eu cyflogi bob yn fordaith. Cafodd ei boddi pan drawyd y llong gan dorpido ar Fai 7fed 1915, roedd hi’n 42 oed. Ni chafwyd hyd i’w chorff.

Cyfeirnod: WaW0324


Caroline Maud Edwards

Man geni: Casnewydd

Gwasanaeth: Prif Nyrs, QARNNS

Marwolaeth: 1915/12/30, Explosion/Ffrwydrad

Cofeb: Cofeb Forol Chatham, Chatham, Caint

Nodiadau: Roedd y Chwaer Edwards yn gwasanaethu ar HMHS Drina, ond ar ymweliad â HMS Natal gydag eraill i weld ffilm Nadolig. Bu farw gydag o leiaf 400 o bobl eraill mewn ffrwydrad diesboniad.

Ffynonellau: http://www.northern-times.co.uk/Opinion/Stones-Throw/The-little-known-tragedy-of-HMS-Natal-07112012.htm

Cyfeirnod: WaW0091

Enw Caroline Edwards, QARNNS, ar Gofeb Forol Chatham

Enw Caroline Edwards ar Gofeb Forol Chatham

Enw Caroline Edwards, QARNNS, ar Gofeb Forol Chatham

Maud Edwards yn iwnifform y QARNNSrn

Maud Edwards

Maud Edwards yn iwnifform y QARNNSrn



Administration